محمد حسن خان اعتماد السلطنه

227

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

جهاد حسن تبعل « 1 » ازو كند مشكور * جوار حضرت صديقه‌اش دهد مشكوى سپاسها كه ازو دخترى بجاست مرا * چو گل برفت تو بوى گل از گلاب بجوى يگانه عصمت دنيا عقيلهء عالم * چو نام وى ببرى هان دهان به عطر بشوى خلاصه چون پدرم درگذشت مادر دهر * دريد جامه و بس كرد و كند مويه و موى ميان عقد ثريا ز صلب خود آسود * كنار مامش كو بود شهر را بانوى « 2 » خرد همى پى تاريخ در تكاپو بود * ندا كشيد فرشته به ناگه از مينوى زداى وسوسه راو فزاى صدقى و گو * ز خاك پير بزرگان بيا و مطلب جوى 137 204 1239 ( سنهء 1306 ) مير حامد حسين لكهنوى از آيات الهيه و حجج شيعهء اثنى عشريه است . گذشته از مقام فقاهت در علم شريف حديث و احاطهء تام بر اخبار و آثار و معرفت احوال رجال از شعب شيعه و اهل سنت و جماعت اولين شخص اماميه است قولا مطلقا . و در فن كلام لاسيما مبحث امامت كه از صدر اسلام تاكنون ما بين ما دو فرقهء بزرگ از اين ملت ميمون معنون گرديده صاحب مقامى مشهود است و موقفى بين المسلمين مشهور . هركس كتاب عبقات الانوار اين بزرگوار ديده باشد مىداند كه در ابواب مذكور در كتاب مسطور از اولين و آخرين احدى بدان منوال سخن نرانده است و بر آن نمط تصنيف نپرداخته . از امارات مؤيد بودن وى من عند الله ظفر يافتن او است به صواقع خواجه نصر الله كابلى كه شاه صاحب دهلوى تمام آن را انتحال نموده . و از آثار موفق بودن او به دست آوردن كتب و اسباب و اساسات تأليف و جمع است . مىگويند در انواع علوم قرب سى هزار مجلد ما بين صغير و كبير و خطير و يسير در كتابخانهء عامرهء اين مرتضى العصر نسخه موجود است و اين سخن را از واعظى بزرگ نيز شنيدم كه در طهران بر فراز منبرى مذكور داشت ، و الله العالم . اگرچه اين سيد اجل و حافظ اكمل از مردم ايران نيست و مقام دودمان كرامت‌نشان ايشان در لكهنو از ممالك هندوستان مىباشد ولى چون اصلا از نيشابورند پس در اين باب از اين كتاب مىبايستى مذكور شوند . فى التاريخ كه سنهء 1306 است خبر رسيد كه به جنت جاويد خراميد ، قدس الله لطيفه و سرروحه الشريفه . ملا حسن نايينى مقيم مدرسهء نيماورد اصفهان در انواع علوم ظاهر و باطن به مقام كشف و شهود بود . اگر فى المثل در يك روز از هزار كتاب در فنون شتى از وى حل مشكلات و رفع شبهات مىخواستند بدون

--> ( 1 ) - در حاشيه دارد : فى الحديث جهاد المرة حسن تبعلها . ( 2 ) - در حاشيه دارد : نام امام مرثى جنت مقام شهربانو است غفر الله لها .